Rak jelita grubego należy do najczęściej wykrywanych nowotworów i często rozwija się długo bez wyraźnych dolegliwości.
Właśnie dlatego tak duże znaczenie ma znajomość wczesnych sygnałów ostrzegawczych oraz profilaktyka.
Im wcześniej problem zostanie wykryty, tym większa szansa na skuteczne leczenie.

Najważniejsze jest jedno: utrzymujących się zmian ze strony przewodu pokarmowego nie należy bagatelizować. Dotyczy to zwłaszcza krwi w stolcu, zmiany rytmu wypróżnień, anemii, bólu brzucha, spadku masy ciała i przewlekłego osłabienia.

 

 

Czym jest rak jelita grubego i dlaczego
bywa wykrywany zbyt późno

Rak jelita grubego często rozwija się z polipów, czyli niewielkich narośli na błonie śluzowej jelita. Problem polega na tym, że polipy przez długi czas mogą nie dawać żadnych objawów. Z czasem komórki w obrębie takiej zmiany mogą ulegać przemianom i prowadzić do rozwoju nowotworu.

Z tego powodu wykryte polipy wymagają usunięcia, a regularna diagnostyka ma ogromne znaczenie.
Nie chodzi wyłącznie o szukanie już rozwiniętej choroby, ale także o wychwycenie zmian, które mogą stać się groźne w przyszłości.

 

 

 

Pierwsze objawy raka jelita grubego

Nie każdy z poniższych objawów oznacza nowotwór. Mogą występować również w innych chorobach przewodu pokarmowego,
w tym jelit, których przewlekłe zaburzenia same w sobie zasługują na uwagę (zobacz: Zdrowie jelit. 5 rzeczy, które codziennie je niszczą). Mimo to każdy z nich, jeśli się utrzymuje lub nawraca, powinien skłonić do szczegółowej diagnostyki.

 

1. Zmiana rytmu wypróżnień

Jednym z najczęstszych sygnałów alarmowych są biegunki lub zaparcia,
które pojawiają się naglei utrzymują przez kilka tygodni. Jeśli wcześniej praca
jelit była dość regularna, a nagle dochodzi do wyraźnej zmiany,
warto sprawdzić przyczynę. Nie należy zakładać, że to tylko stres, dieta albo chwilowa niestrawność, jeśli problem nie mija.

 

2. Stolec ołówkowy

Charakterystycznym objawem może być bardzo cienki stolec, określany jako stolec ołówkowy. Taki kształt może sugerować zwężenie światła jelita, na przykład przez większy polip lub inną zmianę, która utrudnia prawidłowe przechodzenie treści jelitowej.

To objaw, którego nie warto ignorować, zwłaszcza jeśli pojawia się regularnie.

 

3. Krew w stolcu

Krew w stolcu zawsze wymaga konsultacji lekarskiej. Może mieć różny wygląd: jasnoczerwona,
widoczna gołym okiem, ciemna, przypominająca fusy kawy, lub utajona, niewidoczna bez badania.

Taki objaw nie musi oznaczać raka jelita grubego. Przyczyną mogą być także hemoroidy
(zobacz: Hemoroidy: przyczyny, objawy i skuteczne metody terapeutyczne), krwawienie wrzodów żołądka lub inne schorzenia jelit.
To jednak nie zmienia faktu, że krwawienie z przewodu pokarmowego zawsze trzeba wyjaśnić.

 

4. Anemia i niedobór żelaza

Przewlekła, nawet niewielka utrata krwi może prowadzić do anemii. Często pojawia się wtedy niedokrwistość z niedoboru żelaza. Samo uzupełnianie żelaza dietą lub suplementami w tej sytuacji nie rozwiązuje problemu.  Najważniejsze pytanie, które zadać: dlaczego pojawiła się anemia? Jeśli przyczyną jest przewlekłe krwawienie, konieczne jest ustalenie jego źródła.

 

5. Ból brzucha

Ból związany z jelitami może mieć różny charakter. U części osób jest rozlany i tępy,
u innych występuje punktowo i bywa kłujący. Sam ból brzucha nie jest objawem specyficznym, ale jeśli
utrzymuje się dłużej, wymaga diagnostyki (więcej o lokalizacji bólu brzucha
i jego możliwych przyczynach: Ból w okolicy pępka? Sprawdź, co mówi o Twoim zdrowiu).

Nie warto tłumaczyć go wyłącznie gazami czy niestrawnością.
Takie dolegliwości także mogą współistnieć z procesem chorobowym rozwijającym się w jelitach.

 

6. Uczucie niepełnego wypróżnienia

Jeśli po skorzystaniu z toalety pozostaje wrażenie, że wypróżnienie nie było pełne, również warto to sprawdzić.
Taki objaw może występować w różnych problemach odbytu i jelita, w tym przy hemoroidach wewnętrznych,
ale nie powinien być lekceważony.

 

 

 

 

7. Niewyjaśniona utrata masy ciała

Spadek wagi bez diety, bez zwiększenia aktywności fizycznej i bez świadomej zmiany stylu życia to sygnał ostrzegawczy.Nagłe chudnięcie może wynikać z różnych zaburzeń, ale zawsze wymaga wyjaśnienia.

W chorobach jelit może mieć związek z zaburzeniami trawienia,
wchłaniania lub ogólnym wpływem choroby na metabolizm.

 

 

 

 

8. Przewlekłe zmęczenie i osłabienie

Silne, długotrwałe zmęczenie bez jasnej przyczyny może wynikać między innymi z anemii i ogólnego osłabienia organizmu.
Samo zmęczenie ma wiele możliwych przyczyn, ale jeśli towarzyszą mu objawy ze strony przewodu pokarmowego, nie należy go ignorować.

Kiedy wymienione objawy występują jednocześnie – to sygnał do pilnej diagnostyki i konsultacji u specjalisty. 

 

Jakie badania warto wykonać

Kolonoskopia

Kolonoskopia jest jednym z najważniejszych badań w profilaktyce raka jelita grubego.
Pozwala obejrzeć całe jelito grube i wykryć zarówno wczesne zmiany nowotworowe, jak i polipy.

To badanie jest uznawane za nieprzyjemne i krępujące, ale jego wartość diagnostyczna jest bardzo duża.
Dzięki niemu można zauważyć nawet niewielkie zmiany i zareagować odpowiednio wcześnie.

Jeśli podczas badania zostanie wykryty polip, powinien zostać usunięty.
To ważny element zapobiegania rozwojowi nowotworu.

 

 

 

Badanie kału na krew utajoną

Nie każda obecność krwi w przewodzie pokarmowym jest widoczna gołym okiem.
Dlatego pomocne bywa badanie kału na krew utajoną. To badanie może pomóc wykryć krwawienie,
którego nie widać podczas codziennej obserwacji stolca.

 

Dalsza diagnostyka lekarska

Jeśli pojawiają się objawy, lekarz może zlecić szerszy pakiet badań, w tym badania krwi i inne badania przewodu pokarmowego.
Najważniejsze jest, by nie zatrzymywać się na domysłach i nie leczyć się wyłącznie na własną rękę bez właściwej diagnostyki.

 

Kto jest bardziej narażony na raka jelita grubego

Ryzyko rośnie wraz z wiekiem, szczególnie po 50. roku życia. Jednocześnie coraz częściej zwraca się uwagę,
że problem może dotyczyć także osób młodszych.

Do czynników sprzyjających należą: wiek powyżej 50 lat, palenie papierosów, picie alkoholu,
częste stosowanie leków farmakologicznych, otyłość, insulinooporność, cukrzyca, dieta bogata w cukier
i żywność przetworzoną, częste spożywanie produktów wędzonych, grillowanych i przypalonych,
a także przewlekłe problemy jelitowe, zaburzona flora bakteryjna i stany zapalne — w tym przewlekłe infekcje pasożytnicze,
których związek z rozwojem nowotworów opisałam szerzej
w artykule Pasożyty jako czynniki rakotwórcze: Co mówi nauka i Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem?

 

Jak styl życia może wpływać na ryzyko

Profilaktyka nie sprowadza się tylko do badań. Duże znaczenie ma także codzienne funkcjonowanie organizmu
i sposób odżywiania. Szczególną uwagę warto zwrócić na: ograniczenie wysoko przetworzonej żywności,
zmniejszenie ilości cukru w diecie, unikanie częstego jedzenia produktów spalonych, mocno grillowanych
i wędzonych, oraz dbanie o stan przewodu pokarmowego, zwłaszcza jeśli występują
przewlekłe stany zapalne lub zaburzenia flory jelitowej.

Chcąc wspomóc swoje jelita skorzystaj z zestawu suplementów – „Kompleks wsparcia jelit”

 

Najważniejsze wnioski Rak jelita grubego może rozwijać się po cichu, dlatego profilaktyka i szybka reakcja na objawy są kluczowe. Szczególnie ważne są: obserwacja zmian w rytmie wypróżnień, reagowanie na krew w stolcu i anemię, wykonanie kolonoskopii, jeśli są wskazania lub ryzyko rośnie z wiekiem, nielekceważenie polipów, dbanie o dietę i ogólny stan jelit.   Jeśli pojawiają się niepokojące objawy, nie warto zwlekać. Wczesna diagnostyka bardzo często decyduje o skuteczności leczenia.

Obejrzyj pełny film na YouTube:
Jak rozpoznać pierwsze objawy raka jelita grubego?